'Zoeken in de Oersoep'
muziek en het ontstaan van het leven
|
'Zoeken in de Oersoep' is de titel van het project dat Orkest Zuid in de eerste helft van 2010 organiseerde. In dit project werd verbinding gelegd tussen muziek en wetenschap. Op
verzoek van Orkest Zuid werd een projectkoor samengesteld voor het
stuk 'Grief of Gravity' dat speciaal voor dit project is gecomponeerd. Deze opdrachtcompositie voor symfonisch blaasorkest, solo sopraan en koor is geschreven door de Nederlandse
operazangeres en componiste Monique Krüs op een nieuwe tekst van Irma Achten.
Verdere toelichting:
Orkest Zuid maakt de verbinding met de wetenschap. In NEMO in Amsterdam en
aan de Technische Universiteit in Eindhoven wordt het beroemde experiment van
Miller en Urey uit 1953 herhaald. Zij lieten zien dat er bouwstenen van eiwitten
kunnen ontstaan als je simpele stoffen onder bijzondere omstandigheden mengt.
Hun mengsel van water, ammoniak, waterstof en methaan werd bestookt met
elektrische vonken, zoals dat vier miljard jaar geleden ook gebeurd kan zijn. Al
na een week "groeiden" in deze oersoep aminozuren, maar verder dan die ene week
zijn Miller en Urey nooit gegaan. Het onderzoek wordt nu opnieuw uitgevoerd,
maar het zal nu vijf jaar de tijd krijgen om zich te ontwikkelen.
Orkest Zuid
onderzoekt wat hiervan de muzikale implicaties zijn, in Eindhoven is daarom
gekozen voor Muziekcentrum Frits Philips en in Amsterdam voor het Muziekgebouw
aan 't IJ. De ontwikkeling van het leven wordt geïllustreerd met de
contrapuntische ontwikkeling van de Passacaglia en fuga van
Bach, de kiemcelwerkwijze van Liszt in Les
Préludes en de ontwikkeling vanuit één enkel melodisch gegeven in de
Bolero van Ravel. Speciaal voor dit concert wordt het werk
Grief of Gravity gecomponeerd door de Utrechtse
componiste Monique Krüs.
Onderdeel van het programma was een lezing van Professor Bert Meijer over waarom we geen leven
kunnen maken. Een
videoregistratie van een eerdere versie van de lezing op Lowlands 2009 is hier te vinden.
'Grief of Gravity':
Het is het verhaal van twee geliefden: Awareness - het bewustzijn dat ons allemaal met elkaar verbindt - en van Gravity,
de zwaartekracht. Al miljarden jaren zijn Gravity (geillustreerd door
noot G) en Awareness (noot A) in elkaar verstrengeld totdat een
lichtstraal hen elkaar doet zien. Uit hun liefde ontstaat Matter,
een wat onhandig wezen met een veel te grote bril op een te groot hoofd
en muzikaal uitgebeeld door een motief met de noten G en A als
middelpunt. Matter moet niets van zijn moeder Awareness
weten, vertrouwt op vader Gravity, maar besluit toch zelf zijn weg
te zoeken. Awareness krijgt miljoenen jaren later - alleen gericht op
Gravity - wroeging: zijn te grote hoofd en onhandige verschijning zijn
een gevolg van haar tekortschieten in aandacht. Ze besluit haar
geliefde te verlaten om Matter te zoeken en hem te doen beseffen dat
zij wel degelijk zijn moeder is, en hij ook deel uitmaakt van dat grote
geheel, de universele liefde. Dat doet ze in een zeer fraai 'Weaving
Dreams'. Het einde blijft open (geïllustreerd door een open
kwint), want zoals Awareness schrijft aan Gravity: 'only when it dawns on him that I'm the one to weave his dreams, it is only then that I can leave'.
|